Core Web Vitals Nedir? Siteniz Yavaş Olduğu İçin Kaç Müşteri Kaybediyorsunuz?

Bir müşteri sitenize reklamdan tıklıyor. Sayfa yükleniyor, yükleniyor... Üçüncü saniyede sabrı tükeniyor, geri tuşuna basıyor ve rakibinizin sitesine giriyor. Bu reklama para ödediniz, ama müşteri ürününüzü hiç görmedi.

Google bu deneyimi ölçmek için üç ölçüt tanımladı ve bunlara Core Web Vitals (Önemli Web Verileri) adını verdi. Bu ölçütler hem arama sıralamasında dikkate alınan sayfa deneyimi sinyallerinin parçası, hem de sitenizin müşterilerinize nasıl hissettirdiğinin en somut göstergesi.

Kısaca:

• LCP: Sayfanın ana içeriği ne kadar hızlı görünüyor? İyi değer: 2,5 saniye veya altı.
• INP: Bir düğmeye tıkladığınızda sayfa ne kadar hızlı tepki veriyor? İyi değer: 200 milisaniye veya altı.
• CLS: Sayfa yüklenirken öğeler yerinden oynuyor mu? İyi değer: 0,1 veya altı.
• Değerler, gerçek ziyaretçilerin deneyimlerinin 75. yüzdelik dilimine göre değerlendiriliyor; mobil ve masaüstü ayrı ayrı.

Hız neden bu kadar önemli?

Deloitte'un Google için hazırladığı 2020 tarihli "Milliseconds Make Millions" araştırması, mobil site hızındaki yalnızca 0,1 saniyelik bir iyileşmenin perakende sitelerinde dönüşüm oranını yaklaşık %8,4, seyahat sitelerinde ise yaklaşık %10,1 artırdığını gösterdi.

Saniyenin onda biri. Bir göz kırpması bile bundan uzun sürer.

Hızın etkisi sadece satışla sınırlı değil. Yavaş bir site, markanız hakkında da bir mesaj verir: özensiz, eski, güvenilmez. Ziyaretçi bunu bilinçli düşünmese bile hisseder.

Üç ölçüt, üç soru

Core Web Vitals, bir kullanıcının sayfaya girdiğinde sorduğu üç temel soruya karşılık gelir.

LCP: "Sayfa açıldı mı?"

Largest Contentful Paint (En Büyük İçerikli Boyama), sayfanın görünür alanındaki en büyük öğenin (genellikle ana görsel, büyük bir başlık ya da ürün fotoğrafı) ekranda belirdiği anı ölçer. Kullanıcının "tamam, sayfa geldi" dediği an budur.

LCP'yi en çok bozan şeyler:

• Sıkıştırılmamış, gereğinden büyük ana görseller,
• Yavaş sunucu cevabı,
• Sayfanın görünmesini engelleyen CSS ve JavaScript dosyaları,
• Ana görselin "tembel yükleme" (lazy loading) ile geciktirilmesi.

INP: "Tıkladığımda tepki veriyor mu?"

Interaction to Next Paint (Sonraki Boyamaya Kadar Etkileşim), kullanıcının bir düğmeye tıklaması, menüyü açması ya da forma yazması gibi etkileşimlerden sonra sayfanın ekranda görsel bir tepki vermesinin ne kadar sürdüğünü ölçer. INP, Mart 2024'te önceki ölçüt olan FID'nin (First Input Delay) yerini aldı. FID yalnızca ilk etkileşime bakıyordu; INP ise ziyaret boyunca yapılan etkileşimleri hesaba katıyor.

"Sepete ekle" düğmesine basıp hiçbir şey olmadığını düşünerek ikinci kez bastığınız anları hatırlayın. Kötü INP budur.

INP'yi en çok bozan şeyler:

• Tarayıcının ana iş parçacığını uzun süre meşgul eden ağır JavaScript,
• Çok sayıda üçüncü taraf betik (sohbet araçları, reklam ve takip kodları),
• Her tıklamada sayfanın büyük bir bölümünü yeniden çizen kötü tasarlanmış arayüzler.

CLS: "Sayfa yerinde duruyor mu?"

Cumulative Layout Shift (Kümülatif Düzen Kayması), sayfa yüklenirken öğelerin beklenmedik şekilde yer değiştirmesini ölçer. Bir habere tıklamak üzereyken üstte aniden bir reklam belirir, metin aşağı kayar ve yanlış bağlantıya tıklarsınız. İşte bu, CLS'dir.

CLS'yi en çok bozan şeyler:

• Genişlik ve yükseklik belirtilmemiş görseller ve videolar,
• Sonradan yüklenip içeriği iten reklam alanları ve banner'lar,
• Yazı tipi yüklenince metnin boyutunun değişmesi.

"75. yüzdelik dilim" ne demek?

Google, sitenizi tek bir ölçümle değil, gerçek kullanıcılardan toplanan verilerle değerlendirir. Bir sayfanın "iyi" sayılması için ziyaretlerin en az %75'inin iyi eşiğin içinde kalması gerekir. Yani sitenizin sizin hızlı internetinizde ve güçlü bilgisayarınızda hızlı açılması yetmez; eski bir telefondan, zayıf bir mobil bağlantıyla giren müşterinin deneyimi de sayılır.

Bu yüzden mobil ve masaüstü ayrı ayrı değerlendirilir. Türkiye'de web trafiğinin önemli bölümü mobilden geldiği için mobil skorlarınız genellikle daha kritiktir.

Sitenizi nasıl ölçersiniz?

Ücretsiz ve güvenilir araçlar:

• PageSpeed Insights (pagespeed.web.dev): Adresinizi yazın; hem gerçek kullanıcı verilerini (yeterli trafik varsa) hem de laboratuvar testini görün. En hızlı başlangıç noktası.
• Google Search Console → Core Web Vitals raporu: Sitenizdeki tüm sayfaları gruplar hâlinde gösterir; hangi sayfa türlerinin sorunlu olduğunu buradan görürsünüz.
• Tarayıcı geliştirici araçları (F12) → Lighthouse ve Performance sekmeleri: Geliştiricilerin sorunun kaynağını ayrıntılı incelemesi için.

Önemli bir ayrım: laboratuvar verisi (Lighthouse gibi tek seferlik bir test) sorunu bulmak için, saha verisi (gerçek kullanıcılar) ise gerçek durumu görmek için kullanılır. Google'ın değerlendirmesi saha verisine dayanır. Laboratuvarda 100 puan alan bir site, gerçek kullanıcılarda kötü sonuç verebilir.

Hızlı kazanımlar: Bugün yapabilecekleriniz

Her sitenin sorunu farklıdır, ama şu adımlar çoğu sitede belirgin iyileşme sağlar:

1. Görselleri optimize edin. Görselleri WebP ya da AVIF formatına çevirin, gösterileceği boyuttan büyük yüklemeyin. Birçok sitede tek başına en büyük kazanım budur.
2. Ana görseli öne alın. Sayfanın en üstündeki büyük görsele tembel yükleme uygulamayın; tarayıcıya öncelikli olduğunu belirtin (fetchpriority="high").
3. Görsellere boyut verin. Her <img> etiketine width ve height yazın ya da CSS ile en-boy oranını belirtin. CLS'nin en yaygın nedeni ortadan kalkar.
4. Üçüncü taraf betikleri gözden geçirin. Artık kullanmadığınız takip kodlarını, sohbet araçlarını ve eklentileri kaldırın. Her biri INP'ye yük bindirir.
5. JavaScript'i erteleyin. Sayfanın ilk görünümü için gerekmeyen betikleri defer ile yükleyin.
6. Önbellek ve CDN kullanın. Sunucu cevap süresini kısaltmak LCP'yi doğrudan iyileştirir.

Core Web Vitals, SEO için ne kadar önemli?

Dürüst olalım: Core Web Vitals, Google'ın sıralama sinyallerinden yalnızca biri. Google'ın kendi dokümantasyonu da içeriğin alakalılığının ve kalitesinin daha belirleyici olduğunu vurguluyor. Harika bir sayfa deneyimi, zayıf içeriği ilk sıraya taşımaz.

Ama benzer kalitede içerikler arasında sayfa deneyimi fark yaratabilir. Daha da önemlisi, Core Web Vitals'ın asıl değeri sıralamadan çok dönüşümde: ziyaretçiyi siteye getirmek bir iş, orada tutmak başka bir iş. SEO ve yapay zekâ aramalarında görünürlüğün diğer boyutları için SEO ve GEO rehberimize göz atabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

PageSpeed skorum 100 değil, sorun mu?

Genel performans skoru (0-100), laboratuvar testine dayanan bir özettir ve doğrudan sıralama sinyali değildir. Asıl bakmanız gereken, gerçek kullanıcı verilerinde üç Core Web Vitals ölçütünün "iyi" eşiğinde olup olmadığıdır. 100 puanın peşinde koşmak yerine, bu üç ölçütü yeşile taşımaya odaklanın.

Sitemde gerçek kullanıcı verisi görünmüyor, neden?

Google'ın saha verisi, Chrome kullanıcılarından toplanan Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu'na (CrUX) dayanır ve yeterli trafik olmayan siteler için gösterilmez. Bu durumda laboratuvar testlerini rehber olarak kullanabilirsiniz.

WordPress sitem yavaş, yeni site mi yaptırmalıyım?

Her zaman değil. Ağır bir tema, çok sayıda eklenti ve optimize edilmemiş görseller genellikle asıl sorundur ve düzeltilebilir. Ancak altyapı temelden sorunluysa ya da sitenin iş hedefleri değiştiyse, yeniden yapım daha ekonomik olabilir.

İyileştirmelerin etkisini ne zaman görürüm?

Laboratuvar testlerinde hemen. Search Console'daki saha verisi ise son 28 günün ortalamasına dayandığı için, iyileşmenin raporlara tam yansıması yaklaşık dört hafta sürer.

Hızlı bir site, müşterinize verdiğiniz ilk söz. Core Web Vitals değerleri yeşil, kullanıcıyı bekletmeyen web siteleri ve uygulamalar geliştirmek isterseniz web uygulama geliştirme sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Bir sayfanın açılırken arka planda neler yaşadığını merak ediyorsanız bu yazımıza da göz atabilirsiniz.

Kaynaklar